Gagnslaust Facebook: skrýtinn heimur podkastsins

Ragnar Loðbrók er umfjöllunarefnið í nýjasta þættinum mínum
Ragnar Loðbrók er umfjöllunarefnið í nýjasta þættinum mínum

Ég var að setja á netið áttunda þáttinn í podkastinu mínu Stories of Iceland í gær. Í morgun fór ég að kíkja á hve mikið niðurhalið á honum væri og varð steinhissa. Ástæðan er að á fimmtudaginn kom allt í einu stór kippur. Þar voru 600 niðurhöl en á venjulegum degi, sérstaklega í miðri viku, eru þau 150. Það var enginn nýr þáttur kominn í þessum mánuði en á birtingardögum kemur alltaf kippur frá áskrifendum mínum.

Ég veit ekkert hvað olli þessum kipp. Líklegast þykir mér að einhver podkastveitan hafi sett mig á forsíðuna hjá sér. Vandinn er að þessar veitur nota almennt ekki rekjanlega hlekkinn sem gefur mér upplýsingar heldur vísa beint á skrá hjá mér. Vissulega fæ ég ýmsar upplýsingar samt sem áður en ég sé ekkert sem skýrir þetta þar.

Á sama tíma og ég er að fá öll þessi niðurhöl þá er áhugavert að Facebook-síða podkastsins míns er algjörlega dauð. Ég er með rétt rúmlega 100 læk og tók alveg eftir því að það bættust nokkur svoleiðis við á fimmtudaginn á sama tíma og stóri niðurhalskippurinn kom. En Facebook er líka gagnslaus því að þeir sýna ekki nema örfáum þá pósta sem ég birti á síðunni þar. Ég er ekki alveg viss um hvort ég ætti yfirhöfuð nokkuð að púkka upp á Facebook.

En málið er að podkastheimurinn er allt öðruvísi en flest á netinu. Ég bara skráði strauminn minn hjá podkastveitum og forritum og fékk síðan fullt af niðurhlöðum án þess að vita nokkuð um það hverjir eru að hlusta.

Glæpatíðni í byssubænum og byssulausabænum

Geir Ágústsson er með undarlegar skoðanir á hlutunum. Ég rakst á bloggfærslu þar sem hann skrifaði.

Í einni frétt er sagt frá bæ nokkrum í fylkinu Georgíu í Bandaríkjunum.

Þar á bæ voru menn orðnir þreyttir á ofbeldi og morðum. Bærinn setti því ákvæði í lög sem skylduðu eða hvöttu almenning til að ganga um með skotvopn. Hvað gerðist? Glæpatíðni hríðféll.

Ég ákvað að skoða þessa staðhæfingu aðeins. Ég byrjaði á „fréttinni“ sem hann vísaði á. Það vekur strax atriði að það greinin var birt af Tyler Durden úr Fight Club en þó er vísað á upprunalegan höfund líka. Þetta er svona bókstaflega copy/paste grein á einhverjum brjálæðisvef sem byggir á copy/paste grein sem byggði á frétt hjá CNN.

Ég skannaði greinina og sá hvergi staðhæfinguna að glæpatíðni hefði lækkað eftir byssuskylduna. Það er hins vegar staðhæft að það sem lægri glæpatíðni en í meðalborg í Bandaríkjunum. Þetta kemur þó ekki fram í greininni sem CNN birti um málið. Þar kemur bara fram að það hafi bara verið eitt morð síðustu sex ár í þessum þrjátíuþúsundíbúabæ. Sú tala er ekki borin saman við eitt eða neitt.

En það sem kemur fram er að upprunalega hafi byssuskyldan verið sett vegna þess að annar bandarískur bær hafi bannað byssur innan bæjarmarka. Sá bær þurfti reyndar að aflétta byssubanninu eftir um aldarfjórðung.

Það lá því beint við að bera saman glæpatíðnina* í þessum tveimur bæjum.

Violent Property Total
Number of Crimes 92 841 933
Crime Rate
(per 1,000 residents)
2.74 25.01 27.75
Violent Property Total
Number of Crimes 11 208 219
Crime Rate
(per 1,000 residents)
0.47 8.96 9.43

Þið skulið endilega giska í hvorum bænum byssueign sé skylda og í hvorum bænum hafi byssueign verið bönnuð þar til fyrir tíu árum.

Búin að giska? Kenneshaw er öruggari en 21% bandarískra bæja en Morton Grove er öruggari en 71% bandarískra bæja.

Það var Kennesaw sem gerði byssueign að skyldu og þar eru margfalt fleiri glæpir. Nú gætu allir íbúar Morton Grove hafa hoppað út í næstu byssubúð og keypt sér byssu til að tryggja öryggi sitt en ég efast um það.

En skoðum aðeins ferlið. CNN skrifar grein þar sem er ekki farið nægilega vel ofan í staðreyndir málsins. Rugludallur skrifar grein þar sem er haldið fram að CNN hafi dregið of litlar ályktanir – án þess að kafa dýpra í málið. Sú grein er afrituð og síðan tekur Geir síðasta skrefið í þessum vefvæddasímaleik og bætir við eigin ályktunum sem byggja bókstaflega ekki á neinu.

Snopes hefur líka fjallað um þetta.

* NeighborhoodScout tekur saman glæpatölfræði og fleiri upplýsingar fyrir fólk sem er að skoða hvar er best að búa.

Stories of Iceland – Nýtt hlaðvarp (podcast)

Stories of Iceland
Ísland er kind. Sættið ykkur við það.

Eftir miklar vangaveltur og vesen varðandi Vídeóspólu-heimildarmyndina þá er ég loksins kominn með góða aðstöðu til upptöku. Það er í fundarherbergi í kjallara blokkarinnar okkar. En ég get ekki haldið áfram að taka upp viðtöl strax því að það eru núna háværar framkvæmdir í gangi. Það er slæmt að bjóða einhverjum í viðtal þegar hætta er á að borar yfirgnæfi viðmælandann.

Þannig er ég svona fræðilegu skapandi tómi. Ég hef gert nokkra útvarpsþætti og hef því verið nokkuð spenntur að prufa að gera svona hlaðvarpsþætti. Vandinn var auðvitað að finna nálgun sem er ekki löngu kominn. Síðan tók ég upp puttaferðalang og sagði honum endalausar sögur af Íslandi og þá var hugmyndin komin.

Í hlaðvarpsþáttunum Stories of Iceland ætla ég að fjalla um íslenska sögu, menningu og þjóðfræði á ensku. Þættirnir eru ætlaðir útlendingum sem hafa áhuga á Íslandi og ég ætla að reyna að fara aðeins dýpra og vera með aðeins öðruvísi vinkil en þessi hefðbundna landkynning.

Fyrsti þátturinn kallast Troublemaker-Valley og er umfjöllunarefnið Svarfaðardalur og sögur tengdar honum.

Háskólinn „í South Wales í Englandi“

Marta smarta skrifar um vísindiÞað er í sjálfu sér skelfilegt að fréttir um vísindarannsóknir séu farnar að birtast á Smartlandi Mörtu á netmogganum en ég læt vera að fjalla um það beint (annars er upprunalega fréttin um þessa rannsókn á The Guardian). Ég staldraði nefnilega við fyrstu línuna í fréttinni þar sem textahöfundur fellur í landafræði.

Vísindamenn við háskólann í South Wales í Englandi gerðu merkilega rannsókn nýverið en þeir vildu kanna hverjum ungabörn líkjast helst.

Það sem glöggir lesendur átta sig á er að Wales er ekki í Englandi. Wales er annað land.

En mér þótti þetta líka undarlegt af því að ég hafði aldrei heyrt um Háskóla Suður Wales (sem er víst samt til). Það sem mig grunaði strax, og fékk staðfest með smá gúggli, er að umrædd rannsókn fór fram í háskóla sem kallast University of New South Wales. Sá háskóli er hvorki í Wales né Englandi heldur Ástralíu. Hann er líka einhver sá besti í heimi ólíkt þessum sem er í suðurhluta Wales (sem er ekki í Englandi).

Annars verður maður að álykta, ef hægt er að færa niðurstöður umræddar rannsóknar yfir á mannfólk, að allar konur sofi fyrst hjá manni sem líkist Winston Churchill af því að öll nýfædd börn líkjast honum.

Uppfært:
Fréttin á Net-Mogganum hefur verið uppfærð og talar um „há­skól­ann í South Wales í Bretlandi“. Þau fá engin prik fyrir rökréttar þýðingar, sumsé að hafa annað hvort nafn háskólans á ensku eða á íslensku. Þetta er þó ennþá rangur háskóli en ég sé reyndar að sú mistök koma úr Guardian greininni þó fréttin sem Guardian vísar á tali um réttan háskóla.

Vefáskrift að DV

Ég hef lengi gælt við að kaupa áskrift að DV. Það er nefnilega þannig að þó mér finnist ýmislegt mega betur fara þarna þá er blaðið einfaldlega nauðsynlegt íslensku samfélagi. En ég hef ekki áhuga á að fá pappírinn heim og mér hefur þótt vefáskriftin full dýr.

Núna eru þeir komnir með nýjan díl. Það er vefskrift sem felur í sér aðgang að vefnum en ekki PDF útgáfunni af pappírsútgáfunni. Það kostar 990 kr. á mánuði (fyrstu þrír á 495 kr.) en með PDF skjalinu er þetta 1790. Ég veit ekki alveg hvað það er sem er í þessu PDF skjali sem ekki kemur á vefnum sjálfum en allavega hata ég PDF skjöl og reyndar sérstaklega þegar þau eru sett upp með svona „flettingum“.

En það sem ég skil ekki er hvers vegna menn eru að rembast við þessa prentútgáfu. Ég myndi loka á hana og ganga lengra í því að birta bara útdrætti úr fréttum. Ég myndi síðan bara bjóða upp á tiltölulega ódýra vefáskrift (þúsund krónur eru í hæsta lagi). Síðan ættu þeir að hafa það markmið að fá helming þeirra ríflega 30 þúsund manns sem hafa „lækað“ vefinn til að gerast áskrifendur. Það væri gerlegt ef áskriftin kostaði bara 500 kr. en ólíklegra ef hún er þúsund. En 15 þúsund áskrifendur sem borga 500 kr. gera 7,5 milljónir á mánuði. Síðan leggjast væntanlega einhverjar auglýsingatekjur ofan á þetta. Ég veit svo sem ekki hvað það kostar að reka blaðið (og veit ekki hve mörg stöðugildi eru þarna) en þarna er maður allavega kominn með ágætan grunn. Allavega ef þetta gengur upp.

Kannski er planið hjá DV að gera þetta hægt og rólega frekar en í einu lagi.

Nafnleynd óheiðarlegra heimildarmanna

Minnisblaðið sem var lekið til blaðamanna – að því er virðist úr Innanríkisráðuneytinu  hefur vakið upp hjá mér spurningar um vernd heimildarmanna. Það er vissulega oft á tíðum mikilvægt fyrir blaðamenn að geta verndað heimildarmenn með því að veita þeim nafnleynd. En hver er skylda blaðamanna í garð heimildarmanns sem lét þeim í hendur rangar eða villandi upplýsinga í áróðursskyni?

Er nokkur ástæða til þess að verja slíka heimildarmenn? Er það ekki beinlínis skylda blaðamanna að upplýsa um slíkt? Eru þeir blaðamenn sem verja heimildarmenn sem ljúga að þeim ekki einfaldlega að hvetja til þess að aðrir heimildarmenn munu ljúga að þeim í framtíðinni vitandi að þeir þurfi ekki að sæta ábyrgð?

Af hverju upplýsa Fréttablaðið og Morgunblaðið ekki um hver það var sem lék í þá umræddu minnisblaði? Hvers vegna að verja óheiðarlegan heimildarmann?

Mogginn að falsa undirskriftir?

Þessi mynd fylgir frétt á Mogganum um undirskriftasöfnuninni Óbreytt veiðigjald (skrifið undir) og er ætlað að sýna að hún sé vafasöm. Ef maður skoðar hana sést að vafasama undirskriftin er greinilega sett inn af þeim sem tók skjáskotið. Hver annar hefði átt að vera í stöðu að taka skjáskot af undirskrift sem hafði verið í minna en mínútu á netinu (takið eftir tíðninni á undirskriftum – þrjár komu inn næstu mínútu á undan)? Spurningin er hvort Mogginn sé sjálfur að falsa undirskriftina eða ætla þeir að upplýsa hver það hafi verið sem sendi þeim skjáskotið og er greinilega sjálfur í að reyna að skemma söfnunina?

Dúbíus Moggi

Steingeldir miðlar á vefnum

Ég leit til Ásgeirs um helgina og fyrir utan að rífast um stjórnarskrármál þá ræddum við helst um hve miðlar á vefnum eru steingeldir og kassalaga. Það er einfaldlega enginn að gera neitt spennandi. Nær allt snýst um að koma texta á framfæri. Hvar er fólkið sem hefur skilning á vefnum og áttar sig á möguleikum sem tækniframfarir eru að færa okkur?

Ég horfi ekki of á Silfur Egils en í gær sá ég nokkrar mínútur og ég fór að hugsa hvers vegna enginn er að gera svona þætti veflægt. ÍNN er að rembast við gerð á svona þáttum og einhverjir virðast horfa en málið er að útsendingin er óþarfi. Nú spyr fólk væntanlega hvort ég ætlist til þess að menn horfi á slíka þætti í tölvunni. Ég svara: Þú ert kassalaga.

Í dag eru mörg, jafnvel flest, sjónvörp seld með USB tengi. Ef hægt að er að hala niður þætti af vefnum þá er hægt að setja hann á minnislykil og tengja við sjónvarpið. Það er líka hægt að benda á að margar tölvur eru með útgangstengi fyrir sjónvarp, HDMI sérstaklega, og með einni snúru er þá hægt að horfa á efni á sjónvarpsskjá. Sjálfur er ég með einfalda litla sjónvarpstölvu byggða á Raspberry Pi tengda við mitt sjónvarp. Sú tölva er með viðbætur sem gera mér kleift að horfa á Sarpinn hjá RÚV, Veftíví hjá Stöð 2 og margt fleira, þ.á.m. YouTube. Sjónvörpin sjálf eru líka að verða tölvur. Eftir nokkur ár verður það nokkuð hversdagsleg iðja að horfa á myndefni af vefnum í gegnum sjónvörp. Það væri líka áhugaverð tilraun að bjóða upp á svona efni í gegnum VOD.

Það krefst ekki mikilla tækjakaupa að búa til svona efni og fólk með kunnáttu í einfaldri klippingu og upptöku er víða til (m.a. samnemendur mínir úr hagnýtri menningarmiðlun). Það er án efa hægt að finna kostunaraðila víða.

Sama gildir um „útvarp“. Það eru allavega tugþúsundir sem á hverjum degi hlusta á eitthvað í snjallsímum eða mp3-spilurum. Það vill hlusta á áhugavert efni – látið þau fá efni við hæfi.

Ef ég ynni hjá Borgarbókasafninu myndi ég ýta á safnið að fara af stað með bókmenntaþátt. Það væri hægt að gera það hvort sem er sem sjónvarpsþátt eða útvarp. Ef ég væri í Reykjavíkurakademíunni myndi ég ýta á að þau myndu gera þætti um menningu og fræði. Það má nefna að Vantrú hefur verið að gera tilraunir með útvarpsþætti.

Þó flestir vefmiðlar séu í því að dreifa texta þá er enginn vefmiðill þar sem maður getur treyst á því að fá gæðaefni. Það er ekki heldur neinn vefmiðill sem veitir almennilegan möguleika á að fá borgað fyrir að skrifa gæðaefni. Þar er ég hissa að enginn sé kominn af stað með tilraunir með örgreiðslur. Af hverju ekki að hafa möguleika á að bara tíkall fyrir grein? Eða fimmtíu krónur? Hvar er sá möguleiki? Það er til margt fólk sem hefur skrifað vandaðar greinar í áraraðir á vefinn án þess að fá krónu fyrir. Hvar er lausnin?

Sjálfsritskoðunin er (einn) stærsti óvinur blaðamanna

Ég er ekki alveg sammála því sem Halla segir hér en mér finnst það hins vegar áhugavert sjónarhorni. Það sem hún neglir hins vegar í greininni er að sú almenna trú að Ólafur Stephensen sé öðruvísi ritstjóri en þeir sem ólu hann upp sé vafasöm (hún orðar það svona):

Eftir að Ólafur tók við upplifði ég í fyrsta sinn í starfi sem þingfréttaritari þætti sem leiddu til þess að ég missti traustið á því að ritstjórinn stæði með mér gegn þeim öflum og einstaklingum sem vildu ekki aðeins hafa áhrif á fréttaflutning Morgunblaðsins, heldur líka mannaval. Fyrir vikið varð sjálfsritskoðun mín meiri en nokkru sinni fyrr, en hún er einn af stærstu óvinum blaðamannsins.

Sjálfsritskoðunarpunkturinn er sá besti í greininni.

Ég hef svo oft heyrt blaðamenn svara gagnrýni á ritstjórnarstefnu síns blaðs með því að segja að þeir hafi aldrei fengið fyrirmæli um að fjalla á ákveðinn hátt um ákveðin mál. Ég hef aldrei ímyndað mér að svoleiðis færi það fram. Ég held að þetta fari þannig fram að ritstjórar hafi mjög augljósar skoðanir og að eigendur (og auglýsendur) hafi mjög augljósa hagsmuni og blaðamenn fari, án fyrirskipanna, að móta skrif sín eftir þeim skoðunum og hagsmunum.

Ég held að blaðamönnum sé sérstaklega hætt við svona vinnubrögðum vegna þess að þeir vita hve auðvelt er að skipta þeim út. Það er alltaf til ungt fólk sem er spennt fyrir þessu starfi og jafnvel tilbúið að vinna fyrir lægri laun en þeir sem eru fyrir í stéttinni.

Í kjölfarið af þessu má nefna að ég tel ekkert sérstakt gæðamerki á blaðamönnum að þeir hafi unnið lengi á sama fjölmiðli. Ég tel það ákveðið, en ekki endanlegt, merki um að þeir kunni að þjóna sínum herrum. Þó má ekki alveg misskilja mig þannig að allir þeir blaðamenn sem hafa flakkað á milli fjölmiðla séu í hæsta gæðaflokki. En sumir kannski.